Oval dişli debimetreler, pozitif deplasmanlı debimetrelerin en yaygın kullanılan tiplerinden biridir. Akışkanın oval şekilli iki dişliyi döndürmesi prensibiyle çalışırlar. Her bir dişlinin dönüşü, belirli bir hacmi temsil eder ve bu sayede akışkanın hacimsel debisi yüksek hassasiyetle ölçülür. Yüksek viskoziteli sıvılarda sağladıkları doğruluk nedeniyle kimya, petrol, gıda ve ilaç endüstrilerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.
ÇALIŞMA PRENSİBİ
Oval dişli debimetrelerde akışkan, birbirine geçmeli iki oval dişli arasından geçerken bu dişlilerin dönmesini sağlar. Her dönüşte sabit miktarda akışkan geçer ve bu hacimler sensörler yardımıyla sayılır. Toplam hacim, dişli dönüş sayısı ve her dönüşte taşınan sabit hacim üzerinden hesaplanır.
Temel formül:
Qv = n · Vc
Qv: Hacimsel debi (m³/s)
n: Dişli dönüş frekansı (Hz)
Vc: Her dönüşte taşınan hacim (m³).
Oval dişli debimetreler özellikle düşük akış hızlarında ve yüksek viskoziteye sahip sıvılarda yüksek doğruluk sağlar.
YAPISAL ÖZELLİKLER
- Gövde malzemeleri: Paslanmaz çelik, alüminyum, dökme demir
- Ölçüm elemanı: Oval şekilli iki dişli
- Çıkış sinyalleri: Manyetik pickup, pulse çıkışı, dijital sinyal
- Yüksek basınca dayanım
- Düşük basınç kaybı ve geniş ölçüm aralığı
AVANTAJLAR VE SINIRLAMALAR
Avantajlar:
- Yüksek doğruluk (±%0.1 – ±%0.5)
- Düşük debilerde hassas ölçüm
- Viskoz akışkanlarda güvenilir performans
- Kompakt ve dayanıklı yapı
Sınırlamalar:
- Hareketli parçalar nedeniyle bakım ihtiyacı
- Aşındırıcı veya partiküllü akışkanlarda ömür kısalabilir
- Yüksek sıcaklıklarda sınırlı kullanılabilirlik
UYGULAMA ALANLARI
- Kimya endüstrisinde solvent ve polimer ölçümü
- Petrol ve yakıt endüstrisinde hassas ölçümler
- Gıda endüstrisinde şurup, bal, yağ gibi ürünlerin ölçümü
- İlaç sektöründe hassas dozajlama
- Enerji sektöründe yağlama sistemleri
STANDARTLAR VE KALİBRASYON
- OIML R 117: Sıvı ölçüm cihazları için uluslararası standart
- ISO/IEC 17025: Kalibrasyon laboratuvar akreditasyonu
- ATEX sertifikalı modeller, patlayıcı ortamlarda kullanılabilir
- Düzenli kalibrasyon, doğruluğu korumak için şarttır
SONUÇ
Oval dişli debimetreler, yüksek doğruluk ve güvenilirlikleri sayesinde endüstride geniş bir kullanım alanına sahiptir. Özellikle viskoz sıvıların ölçümünde sağladıkları avantajlarla en güvenilir akış ölçüm çözümlerinden biri olarak öne çıkarlar.
